Улаанбаатар метро төслийн эрсдэлийн шинжилгээ

Метро төсөл нь урт хугацаа, их хэмжээний хөрөнгө оруулалт, олон талын оролцогч шаарддаг цогц дэд бүтцийн төсөл тул эрсдэлийг системтэйгээр тодорхойлж, удирдах нь төслийн амжилтын үндэс болдог. Энэхүү эрсдэлийн шинжилгээгээр нийт 52 эрсдэлийг илрүүлж, түвшин, ангиллаар нь үнэлэн, тус бүрт нь бууруулах арга хэмжээг тодорхойлсон.

Эрсдэлийн түвшний үнэлгээ

Эрсдэл бүрийг нөлөөлөл, магадлалд үндэслэн дараах байдлаар ангилсан.

• 🔴 Маш өндөр эрсдэл – 6
• 🟠 Өндөр эрсдэл – 16
• 🟡 Дунд түвшний эрсдэл – 9
• 🟢 Бага болон маш бага эрсдэл – 21

Эдгээр тоон үзүүлэлт нь аль эрсдэлд онцгой анхаарал, нэн тэргүүний удирдлага шаардлагатайг харуулж байна.

Төслийн гол эрсдэлийн ангиллууд

1. Санхүү, хөрөнгө оруулалтын эрсдэл

Метро төсөл нь их хэмжээний урьдчилсан хөрөнгө шаарддаг тул санхүүжилттэй холбоотой эрсдэл өндөр.

Гол эрсдлүүд:

• Монгол Улсын зээлийн үнэлгээ буурах
• Санхүүжилтийн эх үүсвэр тасалдах
• Орлогын баталгаагүй байдал
• Зардлын өсөлт, ханшийн савалгаа

Бууруулах арга хэмжээ:

• Засгийн газрын баталгаа, дэмжлэг
• Олон улсын санхүүгийн байгууллагын оролцоо
• Санхүүгийн эрсдэлийн шүүмж
• Санхүү, менежментийн нарийвчилсан төлөвлөлт

2. Улс төр, хууль эрх зүйн эрсдэл

Төслийн хэрэгжилт нь эрх зүйн орчин, институцийн тогтвортой байдлаас ихээхэн хамаарна.

Гол эрсдлүүд:

• Институцийн тогтворгүй байдал
• Хууль, журам өөрчлөгдөх
• Бодлогын залгамж чанар алдагдах

Бууруулах арга хэмжээ:

• Тусгай хууль, гэрээний зохицуулалт
• Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр
• Хяналт, зохицуулалтыг бие даасан бүтэц хариуцах
• Магадлашгүй төлөвлөгөө, FIDIC гэрээний нөхцөл

3. Төлөвлөлт болон хэрэгжилтийн үе шатны эрсдэл

Барилга угсралт, систем суурилуулалт, удирдлагын алдаа төслийн хугацаанд шууд нөлөөлдөг.

Гол эрсдлүүд:

• Хугацаа хэтрэх
• Механик, инженерийн саатал
• Уялдаа холбоо сулрах

Бууруулах арга хэмжээ:

• Олон улсын стандарт (T3, T5, EU) мөрдөх
• Чанарын хяналт, аудит
• Автоматжуулсан хяналтын систем
• Туршлагатай зөвлөх, гүйцэтгэгч сонгох

4. Барилгын үе шатны эрсдэл

Барилгын явцад үнийн өсөлт, нийлүүлэлтийн саатал, гүйцэтгэлийн эрсдэл үүсэх магадлалтай.

Гол эрсдлүүд:

• Зардал хэтрэх
• Инфляцын нөлөө
• Материал, тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлт саатах

Бууруулах арга хэмжээ:

• Үр дүнд суурилсан гэрээ
• Нөөц сан (contingency) бүрдүүлэх
• Эрсдэлийн хуваарилалттай гэрээ
• Туршлагатай олон улсын гүйцэтгэгчтэй хамтрах

Дүгнэлт

Энэхүү эрсдэлийн шинжилгээ нь Улаанбаатар метро төслийг урт хугацаанд тогтвортой, санхүүгийн хувьд найдвартай, техник–менежментийн хувьд хэрэгжих боломжтой байлгах үндсэн суурь юм. Эрсдэлийг урьдчилан тодорхойлж, зохих бууруулах арга хэмжээг төлөвлөснөөр төслийн амжилтын магадлал мэдэгдэхүйц нэмэгдэнэ.