1. Хөрсний менежментийн төлөвлөгөө

2. Яагаад энэ төлөвлөгөө чухал вэ?

• ухалтын үед хөрсний нуралт, суулт
• хаврын улиралд элэгдэл, лаг шавар урсах эрсдэл
• тоосжилт, салхины нөлөөгөөр хөрс нурах
• түлш, тос, химийн бодисын алдагдлаас үүсэх хөрсний бохирдол
• бохирдсон шороог цэвэр шороотой хольж, дахин ашиглах эрсдэл
• газрын доорх ус, усгүйжүүлэлтийн улмаас ойр орчмын хөрсний тогтворгүйжилт.

3. Хөрс хамгаалах үндсэн арга хэмжээ

Барилгын ажлын үед ил гарсан хөрсний талбайг аль болох бага байлгаж, түр тогтворжуулалт хийхээр төлөвлөсөн. Үүнд тоос дарах усалгаа, хамгаалалт, лаг барих хашлага, тунадас барих сан, түр үрслүүлэлт, овоолгын хучилт, салхины хаалт зэрэг арга хэмжээ багтана. Мөн огцом ухалттай хэсэгт шаталсан ухалт, шороо тогтоох хийц, шүршмэл бетон, түр налуу хамгаалалт ашиглана. Хаврын шар ус болон хүчтэй салхитай улиралд хяналтыг чангатгаж, үзлэгийн давтамжийг нэмэгдүүлэхээр тусгасан.

4. Шимт хөрсний хадгалалт ба дахин ашиглалт

Ногоон байгууламж, нөхөн сэргээлтэд хэрэглэх боломжтой шимт хөрсийг урьдчилан ялгаж авч, тусдаа хамгаалалттай овоолго хэлбэрээр хадгална. Шимт хөрсийг ихэвчлэн 15–30 см зузаантай хуулж, бохирдсон бүс, үйлдвэрийн хуучин талбай, шатахуун алдагдсан хэсгээс авахгүй. Хадгалалтын үед 2 метрээс өндөргүй овоолж, тэмдэглэгээ хийж, ус зайлуулах хамгаалалт, салхины хамгаалалт, хучилттай байлгана. Дараа нь депо орчмын ногоон зурвас, өртөөний гадна талбай, авто болон явган замын дагуух ногоон байгууламж, налуугийн нөхөн сэргээлтэд ашиглана.

5. Ухмал шорооны менежмент

Метро төслийн барилгын үе шатанд их хэмжээний ухмал шороо үүсэх тул түүнийг цэвэр болон бохирдсон гэж ангилан зохицуулна. Цэвэр шороог техникийн шаардлага хангасан тохиолдолд буцаан дүүргэлт, далан, суурийн дүүргэлт, замын суурь, талбайн тэгшилгээнд ашиглаж болно. Харин үнэртэй, өнгө өөрчлөгдсөн, толботой эсвэл химийн бохирдлын шинжтэй шороог тусгаарлаж, доторлогоотой талбайд хадгалан, зөвхөн зөвшөөрөлтэй байгууламжид тээвэрлэн зайлуулна. Тээвэрлэлтийн үед битүү хучилт, зориулалтын маршрут, асгаралтаас сэргийлэх хяналт хэрэглэнэ.

6. Бохирдсон хөрс илрүүлэх ба аюулгүй харьцах журам

Хэрэв ухалтын явцад өнгө, үнэр, толбо, хаягдал, тослог шинж тэмдэг илэрвэл тухайн ажлыг шууд зогсоож, сорьц авч итгэмжлэгдсэн лабораторид шинжилгээнд өгнө. Бохирдол батлагдсан тохиолдолд тусгаарлаж, тэмдэглэгээ хийж, хамгаалалттай бүсэд хадгалан, аюултай хог хаягдлын журмаар тээвэрлэнэ. Ажилтнууд хамгаалах хэрэгсэл хэрэглэж, бохирдсон бүсэд тусгай зааврын дагуу ажиллана.

7. Барилгын үеийн хөрсний бохирдлоос урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ

Түлш, тос, химийн бодисыг тусгай хамгаалалттай талбайд хадгалж, асгаралт барих системтэй байхаар төлөвлөсөн. Техник хэрэгслийн шүүрэл, дусал, засвар үйлчилгээний бүсэд дэвсгэр, тосгуур, шингээгч материал байршуулах бөгөөд бетон угаалтын ус, усгүйжүүлэлтийн лагтай усыг цэвэршүүлсний дараа зайлуулах шаардлага тавигдана. Ийнхүү барилгын ердийн ажиллагаанаас хөрс бохирдох эрсдэлийг бууруулна.

8. Хяналт-шинжилгээ ба тайлагнал

Төлөвлөгөөний хэрэгжилтийг өдөр тутам, долоо хоног, сар, улирлаар хянаж тайлагнана. Хяналтад хөрсний чанарын сорьц, элэгдэл ба овоолгын үзлэг, бохирдсон хөрсний бүртгэл, фото болон GIS баримтжуулалт, асгаралтын тайлан, засварлах арга хэмжээний бүртгэл багтана. Осол, асгаралт, төлөвлөөгүй хөрс илрэлт зэрэг тохиолдолд шуурхай мэдэгдлийн тогтолцоо ажиллана.

9. Сургалт ба чадавхжуулалт

Төслийн талбайд ажиллах бүх ажилтан хөрс хамгаалалт, асгаралтын хариу арга хэмжээ, элэгдэл хяналт, бохирдсон хөрстэй харьцах сэдвээр анхан болон давтан сургалтад хамрагдана. Өндөр эрсдэлтэй ажлын байрны ажилтнуудад тусгайлсан сургалт зохион байгуулж, талбай дээр санамж тэмдэг, аюулгүй ажиллагааны мэдээллийг тогтмол байршуулна.

10. Нөхөн сэргээлт ба төслийн дараах үр дүн

Барилгын ажил дууссаны дараа талбайг буцаан дүүргэх, тэгшлэх, нягтруулах, шимт хөрсөөр хучих, ургамалжуулах, хатуу хучилт болон түр байгууламжийн үлдэгдлийг цэвэрлэх, талбайг аюулгүй байдлын шаардлага хангуулан хүлээлгэн өгөх ажлууд хийгдэнэ. Ингэснээр төслийн барилгын үеийн хөрсний сөрөг нөлөөллийг бууруулж, ашиглалтын өмнөх болон дараах орчны нөхцөлийг тогтвортой хадгалах зорилготой.